Ek wag nou tot die toekoms

So dis nou Oudjaarsaand en ek besef ek moet iets nuuts in die Desember-maand skryf! Wat nuus kan ek vir julle vertel (ek hoop julle lees) sonder dat ek nog steeds lees en studeer, maar elke jaar raak dit moeliker and stadiger?

Ek het gister Afrikaans met ‘n vriend en haar broer gepraat wat lekker was en ons praat oor hoe mense ‘n tweede taal aan kleintjies leer. Maar soos dikwels raak dit makliker vir ons om in Engels te praat aangesien dat die ander vriende nie Afrikaans ken nie. Ek lees oor die poliglot gemeenskap, wat my baie beïndruk, maar die gesprekke kom te dikwels uit ‘n Engelstalige perspektief (ander tale is beskikbaar) soos “Op skool kon ek g’n vreemde taal praat nie, maar ek is nou vuring en studeer ‘n klompie tale”.

Dus was dit interessant om van ‘n Afrikaans vriend te hoor wat probeer die taal met haar kleintjies in Londen praat. Dikwels hou volwasse mense (veral dié soos ek wat geen kinders het nie) vas aan die geloof dat as jy aan dring om die ander taal te praat, sal die kinders maklik praat. Hoe verkeerd daai idee is, maar hulle vertel oor hoe hulle van kleins af ‘n ander taal op skool moes leer. Hoe was hulle ervaring, hoe het hulle gesukkel? Die mense is volop wat Engels as tweede of derde taal moes leer, maar dit lyk vir my niemand vra hulle vir raad nie. Ek sal na hulle luister en hopelik ‘n bietjie inligting leer.

Hierdie jaar het ek ‘n paar nuwe sprekers en leerlinge ontmoet wat altyd ‘n mooi ervaring is. Nes met Livejournal and MySpace het almal al jare lank verlaat en het na ander en nuwe sosiale media getrek, en elke keer skryf hulle minder en minder. Verbindings en verhoudings is die bestemming. Ek het ‘n aanlynse les geneem en wanneer ek geld kry sal ek ‘n klompie lesse met ‘n plan koop. Feitlik het ek verlede week ‘n bietjie Afrikaans met my pa en my skoonsuster se ma gesels, wat ek baie waardeer het. Hulle kom uit Afrika, maar ek ken mos beter Afrikaans.

Ek wil meer reis in Europa doen, so veel soos moontlik. Ek het baie geniet om na Spanje (ja, ek het in ‘n Spaanse dorpie op die grens gekuier!) en Portugal toe te gaan. Op die een kant was ek ‘n bietjie te skaam om te probeer praat, maar op die ander kant het ek weer besef hoe mooi dit is om oorsee te gaan en in die plaaslike taal vol vertroue vra, “Verskoon my, praat jy Engels?”

Wat ‘n tyd om te lewe!

Plaas my in ‘n vliegtuig en stuur my Amsterdam toe

Verlede naweek het Amsterdam toe gevlieg vir ‘n kort vakansie en ook om na die Fokofpolisiekar gig by De Melkweg te gaan. Ek het Amsterdam op veel kere vir gigs besoek maar ek kan nie sê dat ek die stad goed ken nie. Ek erken die gragte, brûe, strate en geboue maar as ek op ‘n straat staan kan ek nie seker sê waar ek staan nie. Ons wil hê dat ons verfynde reisigers is, maar die waarheid is dat ons gewoonlik gewone toeriste is.

Zuid-Afrikahuis
Hierdie keer bly ek vir twee nae dus het ek meer tyd om die stad te sien. Ek vind onlangs Zuid-Afrikahuis en ek besluit ek moet gaan besoek. Ek is baie dankbaar dat ek die studiesaal kon besoek en ‘n paar boeke koop en op my volgende besoek gaan ek beslis meer tyd neem om die boeke te lees. In Londen sukkel ek om boeke te vind so hierdie sentrum is vir enige belangstellende ‘n baie nuttige hulpbron.

Zuid-Afrikahuis
Zuid-Afrikahuis

Dit was baie lekker om Afrikaans te praat met die bibliotekaris oor taal, die sentrum en komende kulturele gebeurtenisse. Gewoonlik verstaan niemand my vernederlands Afrikaans maar hierdie keer kon ons in twee amper verskillende tale duidelik praat. Die Zuid-Afrikahuis bied soveel oor oor Afrika en Suid-Afrika aan en daar bestaan niks in Londen wat dieselfde maak nie.

Die studiesaal in Zuid-Arikahuis
Die studiesaal in Zuid-Arikahuis

Fokofpolisiekar kom nou die op vertoon
Die gig homself was leuk en daar was veel Suid-Afrikaners wat bywoon. Ek kan nie goed ‘n resensie skrf sonder om net ‘n lys van liedjies te gee maar niemand wil lees nie. Dis moeiliek genoeg om iets interessants in Engles te skryf so dink hoe veel mee ek gaan sukkel opm iets interessants in Afrikaans te skryf. Okei die band speel in die kleiner saal by De Melkweg as die anders bands wat ek daarby sien speel het maar dit raak nie saak nie.

Ek dink oor waarvandaan kom al die mense. Bly hulle in Nederland of in die Lae Lande? Ek hoor oor ‘n aantal wat ook uit Brittanje gevlieg het en na die gigs is die bars vol hierdie mense wat in die reën sit en suip. Hulle lyk baie gelukkig om hul helde oorsee te kyk. Ek kan nie sê hoe meer ek kan beskryf wat interessant is nie behalwe dat ek na die gig ‘n bietjie met een van die band gepraat het – yeah cool name drop bro.

Fokofpolisiekar
Fokofpolisiekar

Mokum
Ek wou graag ook ‘n Surinaamse of Indonesiërse restaurant besoek het want ‘n mens vind geen in Londen nie. Die vreemde ding is dat as jy net vir ‘n kort verblyf kom gaan jy nie maklik hierdie restaurante vind nie. Soos alle hoofstede verander Amsterdam maar die feit dat ek uit Londen kom – ‘n stad wat baie vinnig geglobaliseerd geword het – en hierdie proses sien, laat my dink oor wat ek feitlik wil sien. Lande en mense verander en ons kan nie hê dat ons toeriste bestemmings bly outentiek en prentbriefkaart-agtig (is hy ‘n woord?) vir ons ryk manne wat beskostig kan om te reis. Ja op hierdie keer eet ek nie in sulke restaurant nie maar miskien was ek nie nuuskierig genoeg om verder te loop, om ‘n waag te maak en gee nie om of ek ‘n bietjie onverstaanbaar in ‘n vreemde te taal te wees.

Bier en boeke
Bier en boeke

Ek besef ek is nie die tipe reisiger wat ek dink ek is nie
Ek vlieg honderde myle om ‘n Suid-Afrikaanse band te kyk – wat homself duisende myle getrek het – maar kan nie ‘n restaurant vind nie. Só is veel van ons moderne reisigers, hoe meer ons ontdek hoe meer ons leer. Moedigheid is die moeilikste probleem en dit laat jou kies om in ‘n wel bekende koffiehuis te sit en te ontspan in plek van om ‘n bietjie verder te stap vir ‘n nuwe ervaring. Ek voel dieselfde in stad waarin ek bly; te veel keuse, te min idees oor hoe om die kennis te begryp en te gebruik.

'n Gids vir die Bergijnhof wat in Afrikaans geskryf is
‘n Gids vir die Bergijnhof wat in Afrikaans geskryf is

Een honderd jaar ná die dood van Mowbray Norse Cloete

Ek is al lank tyd van plan om hieroor te skryf want vandag is precis honderd jaar na dood van een Mowbray Norse Cloete, wat luitenant van die Britse Lugmag was. Hy was ook ‘n afgeleë familielid van my grootouma, wie se familie naam ook Cloete was. Ons ken niks oor hom nie en niks oor sy famiie verwantskap aan ons nie.

Hy is in ‘n vliegtuig ongeluk op Woensdag 7 Augustus 1918 oorlede op die ouderdom van 18, slegs drie maande voor die einde van die oorlog. My pa glo hy onthou dat sy ouma (my grootouma) oor hom gepraat het, maar ons dink nou na gesprekke omtrent sestig jaar gelede so weet ek nie of pa alles reg onthou nie.

Die graf van Mowbray Norse Cloete - foto uit die South Africa War Graves Project
Die graf van Mowbray Norse Cloete – foto uit die South Africa War Graves Project

Ek vermoed dat deesdae niemand Mowbray Norse Cloete onthou nie. Toe ek negentien jaar gelede na Londen gekom het, het ek navorsing oor ons Suid-Afrikanse families se geskiedenis – die Cloete’s, die Van Breda’s, die Van der Bijl’s en al die ander ou Kaapse familielede waaruit ons kom voordat ons verengels geword. Ek het Luitenant Cloete se naam gevind en onthou want hy in Londen begraf is. Hy kom oorspronklik uit Salisbury in destydse Suid-Rhodesië en was die enigste seun (of kind?) van Sebastian Cloete. Hy het die Ryk se roep beantwoord om te kom veg soos duisende en miljoene jonges uit die lande en was onder dié wat gesneuwel het.

‘n Paar jaar gelede gaan ek na Kensal Rise Cemetery op soek na sy graf maar onder al die ander grawes vind ek niks. Die gras en plants is oorgegroei en die woorde op soveel grafstene is uitgewas. Die probleem is dat ek nou bekommerd is dat ek in die verkeerde lokasie gesoek het. Die verwysings na sy graf is miskien fout en aanlyn bestaan daar min inligting oor hom en ook ek vermoed oor soveel ander manne.

So vandag onthou ek hierdie jong oor wie ek amper niks ken nie. Ek vind nêrens ook ‘n foto nie. Ek sal in die komende weke na die begraafplas retoer om sy graf te vind.

Ek vind nêrens die graf nie, maar ek glo dit is hier gelë
Ek vind nêrens die graf nie, maar ek glo dit is hier gelë

Soms kry ek geleenthede om Afrikaans te praat

Dis nog ‘n ander einde van ‘n maand en ek het min te berig. Feitlk het ek ‘n bietjie Afrikaans by ‘n braai gepraat toe ek is gesê dat ek soos ‘n Nederlander klink weens my aksent. Ek weet dis waar, maar na my mening is ‘n Nederfrankiese taal aksente g’n probleem. Een rede hoekeom ek só dink – behalwe dat ek in die waarheid weet ek só klink – is dat ek onlangs ‘n klompie video’s op YouTube kyk en ek hoor ‘n vlogger wat met die invloed van die moedertaal aksent praat wat my laat verstaan hoekom mense só sê. Ons almal wil só vlot of outentiek soos moontlik kan praat, maar een ding meer belangrik as aksent is verstaanbaarheid en as mense jou kan volg (en ek verstaan goed die blogger) dan gaan jy in die regte rigting en die aksent sal kom. As mense lag oor jou aksent, ignoreer hulle.

‘n Paar dae later staan ek buite ‘n kroeg en gesels ek met twee outjies wat daar staan. Dis ‘n gewone ervaring dat as ek Afrikaans met mense begin praat – wat ek weet Afrikaans praat want ek hoor hulle Afrikaans praat – beantwoord hulle ontmiddelik in Engels. Dis ‘n skaamte maar ek vermoed dat hulle voel hulle moet nie in Afrikaans beantwoord in die buiteland nie. Ek moet hard werk om te wys dat, ja ek ken hul moedertaal en ek wou graag gesels.

Ek soek ook altyd op Twitter oor Afrikaans en veel ander onderwerpe – soos my voetbal klub en ander belange. Ek moet sê dat ek baie bekommerd raak wanneer ek sien hoe Afrikaans en verwante onderwerpe word dikwels deur sekere mense gebruik om ‘n tipe identiteite politiek te bevorder veral in die buiteland. Hierdie is beslis nie my politiek nie. Ek hou van die taal, en alle tale, en ek glo dat tale buitendiens kultuur of politiek kan bestaan; ek praat Engels en miljoene mense praat Engels sonder verwysing na Shakespeare of Dickens of Buckingham-paleis. Ek het nooit op skool geniet om Shakespeare en Dickens te moes studeer.

Vir ons wat al lank tyd ‘n belang in die taal hou, pla dit om te sien dat sommige mense terug na die verlede wil kyk. Dit maak dit moeiliker om die taal as net een van veel kommunikasietale in Suid-Afrika en in die wêreld te bevorder. Ek moet altyd oppas wanneer ek nuwe mense op Twitter begin volg tensy hul wêreld perspektief, na my mening, veel af is.

‘n Klein opdateering

Ek is tans besig met ander sake, stokperdjies en is besig om ‘n bietjie Italiaans te leer sodat ek baie min Afrikaans leer of praat. Ek is bewus dat hoe min ek praat hoe meer ek vergeet maar ek is nie vol veel entoesiame nie. By die werk druk ek Wikipedia artikels uit wat ek later in ‘n koffie huis wil lees met ‘n groot koppie tee – ek gaan nie daai outjie wees wat homself en sy skootrekenaar oor die tafel sprei wat net sosiale media lees nie. Ek is beslis oud skool.

Hier’s ‘n interessante berig oor Moedertaaldag: ‘n Brief uit Duitsland vol veel skakels om te ondersoek. Ja, dit help as jy Duitstalig is maar sy Afrikaans is seker veel beter as myne so gee dit viy my ‘n bietjie aanmoediging om terug na my boeke en studie te retoer.

Onlangse boek aankope

Hier is twee boeke wat ek onlangs aanlyn gekoop het. Ek versamel soveel Afrikaans boeke en goede soos ek kan vind en dis iets baie interessants in hierdie ou boeke. Destyds was hiedie tipe boeke nodig vir sommige mense maar daardie verlede is nou ver verby.

Die weg waarmee mense ‘n taal leer het verander. Destyds boeke gee lang verklarings en verduidelikings vol tekniese inligting en taalwette van die begin af. Mense moes meer gemotiveerd as ek gewees het indien hulle bereid was om die lank – en soms droeë – lesse te leer. Was hulle bang om te taal met mense te begin praat voordat hulle ‘n amper uitsonderlike kennis het? Dis hoe ek ‘n bietjie voel. Ja dis anders en makliker as jy in die taal land bly maar hulle moes baie studeer, daai glo Engelssprekende manne en vroue met families en bane wat in die 1960s en 1970s in die land gekom het. Ek vermoed veel was mense uit destydse Rhodesië of uit Brittanje (vol drome oor – vir slegs hulle as blankes – ‘n beter lyfstyl kon ervaar. Hoekom het Britse immigrante hierdie beslissing regverdig terwyl sanksies op die land gestaan het weens die regering se ras beleid?) so ek weet nie of hulle werklik ‘n nuwe taal wou leer nie. Is die rol van hierdie tipe boeke nou deur apps verskaf, wat mense af laai en selde oop maak nie? Ek lees hierdie hoofstukke en die Engels klink oudmodies na my mening. As die oorspronklike lesers waarskynlik die boeke ná ‘n paar minute neergesit het, verstaan ek hoekom.

En nou dekades later word hierdie boeke vir amper niks verkoop aan belangstellendes in die buiteland. Ek besit nou honderde boeke óf in óf oor Afrikaans wat ek sukkel om te lees so wil ek word soos dié wat die taal slegs ‘n bietjie aangeleer het of soos dié wat ‘n lewende kennis geniet het?

Die tweede boek het historiese waarde.

Afrikaans for Immigrants
Afrikaans vir Immigrante
Afrikaans Its Origins and Development
Afrikaans se Oorsprong en Ontwikkeling

‘n Paar historiese goed

‘n Paar maande verlede het ek ‘n Afrikaanse skarefinansieringsveldtog onderhou en gevolglik het die skeppers al sy backers op ‘n WhatsApp groep sit sodat mense onder mekaar kan gesels. Ek is al maande lank ‘n lid maar ek skryf nie en verkies om te sit. Ek vermoed ek is ‘n bietjie vreemd en ek voel amper bang nou om te sê dat ek lees en leer ‘n bietjie oor hulle. Ja, dit lyk ‘n bietjie vreemd.

Vandag het iemand foto’s van ‘n klein ou boks gedeel en gevra of dit eg is. Ek erken die boks want ek het ook dieselfde wat my ouma vir my gegee het. Ek het nou veel ou dinge uit die koloniale tydperk wat ek van Suid-Afrika af gebring het wat voorheen aan my voorouers behoort het. Hul historiese aspek interesseer my maar die verhale en ervarings van die voorouers is net hulle s’n en nie myne nie. Ek voel min persoonlike verbinding nie behalwe dat ons ‘n afstande familie verwantskap saam deel.

So onder is ‘n paar foto’s en ek moet besluit of ek gaan beantwoord om te bevestig dat dit eg is.

Nuwejaar 1945
‘n Geskenk aan soldate in 1945
Nuwejaar 1945
“Met die beste wense van die Suid-Afrikaanse Fonds vir Geriewe en Geskenke”
Nuwejaar 1900
‘n Boks sjokolade van die Koningin-Keiserin

So hoe goed ken ek Afrikaans?

Verlede week vind ek ‘n skakel aan ‘n webblad waar jy ‘n CEFR kan skryf en ek het die Nederlandse toets geskryf het. Soos ek reeds gedink het, bereik ek B1 – Independent User: Threshold or Intermediate, wat bedoel:

“You can understand essential points when they relate to familiar subjects such as work, school, leisure activities, etc., spoken in clear and standard language. You can manage in most situations which arise while travelling in a region where this language is spoken. You are able to take part in a conversation in simple and coherent language on subjects which are familiar or of personal interest. You are able to describe an event, an experience, a dream, an aim or an expectation. You can express your opinion and briefly explain your goals or your ideas.”

Hierdie is die vlak wat ek dog ek bereik het. Ná ek die Nederlandse kursus op Duolingo voltooi het, weet ek hoeveel ek sukkel as ek Nederlands praat en lees. Die spelling (soveel z’s, ij’s en sch’s), die vreemde woorde, die verskillende aspekte van die grammatika, die uitspraak ensovoorts maak alles moeiliker vir my as ek sou verwag het. As ek wil verbeter weet ek nou meer oor dié waarop ek my fokus moet sit.

Op die ander kant hierdie laat my peins oor goed ek Afrikaans ken. ‘n Mens kan nie die CEFR toets in Afrikaans skryf, want Afrikaans is nie ‘n taal van die Europese Unie nie, maar ek glo ek praat ten minste so goed soos die ekwivalent van B2 – Vantage or Upper Intermediate. Seker beskryf ek dit op my CV maar die ware rede dat ek die taal insluit is want ek weet amper niemand só ‘n eis op hul CV in Brittanje maak nie. In my tipe werk gee Afrikaans vir my geen voordele nie en ek vind nou geen Suid-Afrikaners by die werk nie.

Ek wil beslis weet hoe goed ek Afrikaans praat. Ek weet ek sukkel met gesproke Afrikaans en as ek na liedjies luister het ek amper geen idee nie. As ek met vriende praat moet ek op warm en raak gewoonte aan hulle maar dan praat ek sonder moeilikhede.

Een dienst wat ek kan gebruik is italki.com en ek doen ‘n bietjie navorsing oor mense wat Afrikaans klasse gee. Ek soek nie ‘n mens wat my die taal kan leer nie, maar iemand wat my hulp met ‘n paar sekere aspekte wat ek weet ek moet verbeter – iemand wat vir my kan sê hoe goed praat ek die taal. Ek het aantal aspekte geïdentifiseer waar ek is swak. Die uitdaging nou is om uit te werk wat ek moet dien om op die ekwivalente C1 – Proficient User: Effective Operational Proficiency or Advanced kan kom.

In dieselfde toets vir Frans was my uitslag ook B1 wat goed is. Ek voel gemaklik daarmee maar nes enige taal, moet ek oefen so veel soos moontlik.

Die Nederlandse kursus is nou gedaan

Ek het hierdie week die Duolingo Nederlandse kursus voltooi ná net ‘n paar weke se werk. Ja dit help dat ek Afrikaans kem so het ek ‘n gemakklike kies gemaak maar ek het nou drie hele bome voltooi – die ander twee is Esperanto en Frans – so het ek ‘n groot poging gemaak om elke dag te oefen.

Nederlands op Duolingo
Nog ‘n ander kursus voltooi

Een rede hoekom ek die kursus gevolg het, is dat daar geen Afrikaanse kursus bestaan nie. Daar’s genoeg mense op die geselhoekie wat sê hulle wil leer. Ek weet dat dit baie duur vir Duolingo is om alles gratis aan te bied, om servers, programeerders en taalkundiges te huur dus moet die maatskappy populêre tale prioritiseer. Dit maak sin en Afrikaans is seker ‘n klein taal wat ‘n groter, soortgelyke taal het wat as plaasvervanger ageer.

Op die ander kant, kan ‘n mens nou High Valerian leer en Klingon word tans ontwikkel. Uitstekende nuus is as jy ‘n fan van die televisie programme is, maar wat lyk vir my as stokperdjies. Dis ‘n bietjie vreemd dat ‘n lewende en nasionale taal van miljoene word verontagsaam. Ek wil hê die Facebook groep vir die kursus leerlinge sodat ek met ander spreker kan gesels.

Een voordeel was dat ek veel nuwe woorde geleer het, party wat lyk asof hulle nie veel in Afrikaans gepraat word nie so moet ek nou deur die kursus weer lees en skryf neer hulle. Daar bestaan aspekte van grammatika wat ‘n bietjie anders is en soms het ek gesukkel om die toets reg te maak. Miskien was ek te pret om die lesse te vinnig te doen dat ek nie goed geoneog geleer het so is die uitdadiging om altyd te onthou dat die tale is soortgelyk en anders en dat ek nie alles ken nie.

Ek fokus nou weer op Duits en Spaans en oefen elke dag die lesse. Een dag moet ek mense vind om mee te gesels.

Kan ek Frans goed praat?

Ek skryf ‘n paar maande gelede oor my pogings om Frans te leer en nou het ek die kursus voltooi.

Frans op Duolingo
‘n Ander kursus wat ek voltooi het

Seker help dit my dat ek Frans op skool moes leer en dus onthou ek veel. Ek vlieg deur die lesse en dan begin ek om alles te herhaal. Voor ek begin het was ek ‘n bietjie skepties hieroor, ek het nie geglo dat ‘n rekenaarspeletjie so goed kan werk nie. Ek speel nie rekenaarspeletjies (okei ek speel some nog steeds Chuckie Egg wat ek meer as vyf-en-dertig jare verlede as laatie begin speel het) maar nou dat ek ander aalynse leerbronne gebruik het, is ek ‘n sterk onderhouer van Doulingo.

My fokus is op Frans en Esperanto noudat ek die kursusse voltooi het en ek wil tot die volgede vlak kom bo vlak 14 waarop ek tans sit. Terselfdertyd leer ek ‘n bietjie Duits en ook Nederlands. Duits want ‘n ander vriend leer en ek het die taal al twee jare in nagskool geleer voordat ek opgehou het. Ek ken reeds genoeg sodat ek voorder vinnig. En Nederlands want ek dink, ek ken genoeg Afrikaans so laat my sien hoe moeilik en anders hy is. Die antwoord is dat die twee tale in die waarheid verskillende tale is. Ek maak foute in Nederlands want sekere woorde en beslis die spelling anders is. Soms maak ek domme foute want ek lees die vraag verkeerd of ek skryf Afrikaans so ek moet op elke taal fokus.

Die enigste probleem wat ek tans ervaar is dat ek min Afrikaans leer. Ek sukkel nou ‘n bietjie om te onthou want ek nie geneog tyd vind om Afrikaans te leer nie. Op die ander kant sien ek hoe sommige woorde in verskillende tale dieselfde is en ek leer die etimologie. Hoe help my hierdie kennis? Ek voel soms asof ek net ‘n regte antwoord moet gee as ek feitlik nuwe stukkies inligting leer. Die herhaaling laat my die woorde en talwette onthou maar sal ek ‘n gespek kan hou?

Oefening en idees

Op die naweek besoek ek vriend wat ek nou baie selde sien want sy het nou jong kinders (wat Afrikaans kan praat) en dis ook ver om te ry, maar ek is altyd gelukkig dat ek gaan. Dis ook ‘n skaars geleentheid om Afrikaans met ander mense te gesels en alhoewel hulle Afrikaanssprekend is en dus praat beter Afrikaans as ek, ek hou daarvan om saam met Afrikaanssprekers uit te hang en te luister. Ons staan en braai in ‘n Londense tuin, ‘n klompie mense met blikkies bier wat Afrikaans praat.

Ek weet dat hoe min ek praat hoe min ek maklik kan praat. Ek het nodig oefening. Een ding wat ek nou doen, is om DVDs met die Nederlandse onderskrifte te kyk. Weinig DVDs bied Afrikaanse onderskrifte aan, daaroom moet ‘n man improviseer. Wat ek besef is dat ek goed kan lees en verstaan. Die woordeskat is natuurlik ‘n bietjie anders en die vertalking tussen Engels, Nederlands en Afrikaans is nie altyd presies nie, maar mense së hierdie ook oor vertalings tussen net twee tale. Ek skryf neer nuwe woorde wat ek later moet leer. Hierdie is beslis een voordeel van Afrikaans wat ‘n verwante taal hê as ‘n naslaangids. Ek skryf hieroor want dis een van die mees nuttige stukkies raad wat ek weet. Okei dis baie spesifiek aan Afriaans maar ek kan maar gee die raad wat ek het.

Ek lees nog steeds veel van die blogs van die poligot gemeenskap wat advies uit gee. Ek lees die e-posse en ek erken beslis veel goeie idees, maar terselfdertyd merk ek hoe die klem lê meer op boeke en kurusse wat hulle verkoop en minder op hul ervaring en vooruitgang. Ek lees dat mense tale leer, maar ek wil lees oor hoe en wat hulle leer. Ek wil lees hoe goed hulle hierdie nuwe tale keb. Dit blyk te wees dat slegs Esperantosprekers blogs gebruik sodat hulle kan oefen en versprei die taal ver.

Die gebrek aan ‘n sentrale internet forum vir Afrikaans is ‘n nadeel, wat leerders oor die hele wêreld lok. Die gebrek aan leerders is ook ‘n swakpunt. Hoe ons nodig het ‘n Duolingo kursus.

Die Ander Kant

Ek kyk vandag Die Ander Kant deur Mercy Kannemeyer nadat ek daaroor gelees het toe ek in die bibliotheek was.

Ek het dit baie geniet en nie net want ek goed alles kan verstaan nie. Die huidige taal debaat is buite my kennis, maar as belangstellende weet ek hoe belangrik dit is dat jong mense in hul eie taal – enige taal – op skool geleer word en dat daar univesrsiteite bestaan waar die onderrigtaal hulle s’n is. Ek is ‘n Engelssprekende outjie in ‘n Engelstalige land so hierdie kwessie betref nie direk my situasie nie.

Een ding wat ek oor die video hou is hoe dit maak duidelik dat Afrikaans ‘n taal van miljoene mense is wat aa veel verskillende groepe behoort. Ek kyk op YouTube byvoorbeeld en vind deesdae veel meer Afrikaanse video’s as in die verlede wat my hoopvol vir die toekoms van die taal laat voel deur te sien dat geneog mense nuwe kuns vir hul taal gemeenskap wil maak. Daardie is ‘n groot motiveering vir my as ek my aandag terug na Afrikaans draai.

Hier kom die nuwe jaar

Ek sit en skryf nou met ‘n kop vol idees vir 2017 en al wat ek met hierdie blog wil maak. Ek geniet nou weer om te skryf en ek voel ek verbeter ‘n bietjie meer elke keer, maar dit blyk dat ek meer kan doen om hierdie blog te bevorder. Ek kla elke keer oor hoe moeilik dit is om ander leerders en belangstellendes te vind. Vyftien jare gelede was Suid-Afrikaners in Londen volop maar nou die aantal gedaal het.

Ek sien hoe suksesvol die ander bloggers is om mense te bereik. Dis waar dat ek nóg goede verkoop nóg dra advertensies nie so verskyn ek nêrens op Google as jy na “learn Afrikaans” soek. Ek gee nie lesse en wil nie só doen nie. Op die ander kant weet ek dat mense leer en ek sien hoeveel mense wil hê dat Duolingo ‘n Afrikaanse incubator sal vrylaat (hulle bly stil op die onderwerp as gevra, en almal voorstel Nederlands in sy plek). Ek vermoed daar is ander mense wat besig aan te leer is.

Ek vra ‘n paar vriende vir voorstellings oor watter tipe veranderings dat ek sou maak. Tans sonder terugvoer en besoekers voel ek nie dat ‘n verskil maak om die taal te laat versprei of om ander leerders en sprekers te vind nie. So kom ‘n nuwe jaar moet ek besluit wat ek wil maak. En ek begin deur meer dikwels te skryf.

Hoe ons kommunikeer in ons eie taal met andertalige mense

Gister lees het hierdie artikel op die BBC, Native English speakers are the world’s worst communicators wat my baie geïnteresseer het.

Engelssprekers is onverstaanbaar
Is dit waar, is ons so sleg?

Ja dis seker waar dat Engestalige mense gewoonlik geen ander tale praat nie dus praat almal Engels met ons, en onder mekaar as lingua franca. Hierdie lei tot die tipe probleme wat die artikel beskryf. Ons praat te vinnig, ons woordeskat is te verspreid sodat slegs ons alles verstaan, en ons gebruik idioom wat ander mense nie ken nie.

Alles is waar. In Engels – en ek vermoed alle tale – moet jy verander hoe jy praat en pas jou styl aan die ander mens. Ek bedoel nie jy praat soos sekere Engelstalige mense asof die ander mens ‘n bietjie af is, “YOU. SPEAK. VERY. GOOD. ENGLISH… GERMAN. BEER. IS. VERY. GOOD.” Ek het amper seker op geleenthede só gepraat en ek weet nou hoe onnuttig ek klink.

Maar ek dink meeste mense probeer nie om onbeskaf te wees nie of om te gering nie. Jy word gewoonte aan die feit dat buitelanders Engels praat. Daar’s ‘n teorie dat as jy Engles praat, gee jy eintlik die hele tyd gratis Engelse lesse aan ander mense veral as jy probeer om hulle taal te leer en my ervaring van taal omruil grope bevestig hierdie punt.

Jy hoor en lees soveel mense sê dat glo “buitelanders beter Engels as Engelssprekers praat” sodat soms mens dink dat dit waar is. As moedertaalspreker ken jy idioom en uitdrukkings, die breë woordeskat met die subtiele verskillende betekenisse, jy ken die aantal aksente en dialekte en kan vinnig en maklik praat, en hoor en verstaan ander sprekers. In ander woorde op ‘n vlak wat veel mense wil bereik. Hierdie is een punt dat die artikel maak. Ek praat ‘n formele vorm van boek Afrikaans. Dis beter as veel Engels Suid-Afrikaners se Afrikaans (al my tjommies) maar hulle sê makliker die klanke en verstaan die kontekste en konnotasies van woorde wat ek moet net leer.

Na my mening praat Afrikaners, Skandinawiërs en Nederlandssprekers (Nederlanders en Vlaminge) die beste Engels. Amper elke studie wat ek lees noem nie Afrikaners in die lys nie, jammer maar hulle vergeet julle. Op die ander kant ken ek Spanjarde en Duitsers onder ons groep wat na gigs oor Eupora reis, wat swak Engels praat. Hul Engels is nog steeds veel beter as my Duits of Spaans ek moet sê. So wanneer ek met hulle praat maak ek die punt om in ‘n duidelike weg sodat hulle verstaan en nie voel uitgelsuit nie. Ek hoop hulle weet dat ek hulle wil insluit.

Nou hierdie bring my tot my punt. Wanneer ek met Afrikaners praat, sukkel ek om hulle te verstaan. Ná meer as agtien jaar het ek probleme om gesproke Afrikaans te verstaan. Nou my geleenthede om te praat is baie beperkte want Afrikaans is ‘n klein taal in die buiteland. Ek berig dieselfde probleme wat die artikel bo berig; mense praat te vinning, te stil, te veel mompel, daar’s ‘n klank wat ek nie reg kan beskryf nie, miskien baie nasaal. Miskien glo hulle ek praat beter as ek in die feitlikheid kan. Nadat ek opgewarm het is alles beter, maar ek beperk my gesprekking tot onderwerpe waarvoor ek die woorde ken!

Almal het ‘n voordeel wanneer hulle in hul eie taal praat met andertalige mense. Toe ek in Nice verlede jaar was wou ek ‘n bietjie Frans praat, maar baie vinnig word dit blykbaar dat die Franses wil hê dat ons Engels praat. Sonder om te oefen gaan ek verbeter nie. Daar’s ‘n kort besprekking oor die artikel op die Duolingo Esperanto Facebook groep en ‘n paar mense maak ook die punt dat hierdie probleme toepaslik aan alle tale is, en dus die idee van ‘n neutrale kommunikasie taal soos Esperanto bestaan. (Ek sal volgende keer oor my pogings in Esperanto skryf.)

Mense sê hulle wil ‘n ander taal praat. Miskien sou dit eers beter wees om na ‘n ander te taal en sprekers te luister en goed verstaan sonder om iets jouself te sê. Luister voor jy praat en praat baie presies. Dis maklik om te praat maar moeiliker om te hoor.

Toe besluit ek om ‘n ander taal te probeer leer

Wat’s nuut?

Ek skryf onlangs oor NetNuus, wat my huidige gunstelinge App is en wat my Afrikaans elke dag help leer en lees. Miskien is hy ‘n bietjie soos Instagram want ek is bang ek gaan vinnig verveld daarmee. Wie weet?

Ek het onlangs besluit om Duolingo op my foon en tablet te installeer. Ek onthou nie hoekom ek so besluit het nie, miskien het ek iets gelees of was ek verveld en wou net ‘n nuwe app installeer. Ek lees die polyglots, of veeltalige mense, se blogs en lees hulle ervarings en luister na hul podoogie. Hoekom wil ek nie ‘n bietjie soos hulle word nie?

Mense praat in baie positiewe woorde oor Duolingo en ja, ek stem saam. Ek weet jy moet van Dag Een af praat, skryf, lees en oefen sodat jy vinnig verbeter. Gewoonlik is ek ‘n bietjie suspiseus oor hierdie tipe nuwe teknologie. Toe ek Afrikaans begin leer het was daar amper niks en ek het net gemaak alles wat ek kon maak. Ek het Wikipedia en ensiklopidies gelees en na Nederland verwys as ek onseker was. Destyds was die internet nie jong nie maar min mense kon dit by die huis gebruik. Mense was nog suspiseus oor om goede aanlyn te koop. Ek speel nie rekenaar speletjies nie en is baie Web 1.0 ek glo. Miskien glo ek jy moet ‘n bietjie ly sodat jy wys net hoe baie ernstig jy is.

Ek leer weer ‘n bietjie Sweeds leer sodat ek saam met my Sweedse bende kan gesels maar tans is my fokus op Esperanto. Ja dieselfde kunsmatige taal wat mense se opinies skei. Ek lees hy is maklik om te leer – veral in die opinie van die legendariese Benny Lewis. Een dag wanneer ek my Afrikaanse wetenskapfiksie roman skryf gaan ek ‘n bietjie Esperanto daarin gebruik. Ek het reeds ‘n plan sonder idees daarvoor.

Seker is die uitslae alreeds indrukwekkend maar ek weet daar bestaan ‘n verskil tussen om die oefeninge te voltooi en om te kan praat. Hoe meer ek studeer hoe meer ek leer en hoe meer ek wil leer. Ek begin in die taal dink en om maklike sinne te maak. Ek hou gespreke met myself, altyd ‘n goeie tekniek want jy begin dink oor hoe jy sekere idees mag sê. Op die moltrien as ek die koerant lees, begin my brein oor ander onderwerpe dink – hoe kan ek hierdie sin in ander tale sê?

So wat wil ek bereik en hoe sal ek sukses beskryf? As ek begin praat so goed soos ek nou Afrikaans praat, sal ek dan gelukkig wees. Okei ek vermoed ek gaan beter kan praat want die taal is makliker en die uitspraak nie so anders nie, dus leer ek vinniger. As ek mense vind wat ook praat, sal dit een aanduidiging van sukses wees. As ek mag sê ek praat nou twee ander tale tot ‘n goeie vlak praat sal ek suksesvol voel. Dan sal ek weer na Sweeds draai en ek het reeds veel Sweedse maatjies.

Ek lees aanlyn dat veel verskillende mense ‘n Afrikaans Duolingo wil hê en ek dink dit word ontwikkel maar soos altyd met hierdie taal is daar probleme. Dis ‘n teleurstelling maar geen verassing dat sommige mense heeltemal teen die voorstelling staan nie.

Op daardie punt bo, soos ek op so veel kere in die verlede geskryf het, my pogings om na ander Afrikaans sprekers te soek, laat my voel asof ek trek my tande uit. Waar vind jy mense wat belangstel? Die aanlynse koerant is lyfstyl tydskrif vir mense in die buiteland vol gesindikeerde nuus uit die tuisland en kommentare oor resepte. Die Meetup groepe is óf stil óf vol mense wat braaibuddies wil vind. Gumtree is ewe stiller. Groepe vir die aanleer van vreemde tale bevat presies niemand wat belang stel nie. Londen het ‘n groot gebrek aan Afrikaans sprekers. Ek vind hulle nêrens wanneer ek soek nie.

Jammer ook daar’s geen foto’s in hierdie pos nie.