Toe besluit ek om ‘n ander taal te probeer leer

Wat’s nuut?

Ek skryf onlangs oor NetNuus, wat my huidige gunstelinge App is en wat my Afrikaans elke dag help leer en lees. Miskien is hy ‘n bietjie soos Instagram want ek is bang ek gaan vinnig verveld daarmee. Wie weet?

Ek het onlangs besluit om Duolingo op my foon en tablet te installeer. Ek onthou nie hoekom ek so besluit het nie, miskien het ek iets gelees of was ek verveld en wou net ‘n nuwe app installeer. Ek lees die polyglots, of veeltalige mense, se blogs en lees hulle ervarings en luister na hul podoogie. Hoekom wil ek nie ‘n bietjie soos hulle word nie?

Mense praat in baie positiewe woorde oor Duolingo en ja, ek stem saam. Ek weet jy moet van Dag Een af praat, skryf, lees en oefen sodat jy vinnig verbeter. Gewoonlik is ek ‘n bietjie suspiseus oor hierdie tipe nuwe teknologie. Toe ek Afrikaans begin leer het was daar amper niks en ek het net gemaak alles wat ek kon maak. Ek het Wikipedia en ensiklopidies gelees en na Nederland verwys as ek onseker was. Destyds was die internet nie jong nie maar min mense kon dit by die huis gebruik. Mense was nog suspiseus oor om goede aanlyn te koop. Ek speel nie rekenaar speletjies nie en is baie Web 1.0 ek glo. Miskien glo ek jy moet ‘n bietjie ly sodat jy wys net hoe baie ernstig jy is.

Ek leer weer ‘n bietjie Sweeds leer sodat ek saam met my Sweedse bende kan gesels maar tans is my fokus op Esperanto. Ja dieselfde kunsmatige taal wat mense se opinies skei. Ek lees hy is maklik om te leer – veral in die opinie van die legendariese Benny Lewis. Een dag wanneer ek my Afrikaanse wetenskapfiksie roman skryf gaan ek ‘n bietjie Esperanto daarin gebruik. Ek het reeds ‘n plan sonder idees daarvoor.

Seker is die uitslae alreeds indrukwekkend maar ek weet daar bestaan ‘n verskil tussen om die oefeninge te voltooi en om te kan praat. Hoe meer ek studeer hoe meer ek leer en hoe meer ek wil leer. Ek begin in die taal dink en om maklike sinne te maak. Ek hou gespreke met myself, altyd ‘n goeie tekniek want jy begin dink oor hoe jy sekere idees mag sê. Op die moltrien as ek die koerant lees, begin my brein oor ander onderwerpe dink – hoe kan ek hierdie sin in ander tale sê?

So wat wil ek bereik en hoe sal ek sukses beskryf? As ek begin praat so goed soos ek nou Afrikaans praat, sal ek dan gelukkig wees. Okei ek vermoed ek gaan beter kan praat want die taal is makliker en die uitspraak nie so anders nie, dus leer ek vinniger. As ek mense vind wat ook praat, sal dit een aanduidiging van sukses wees. As ek mag sê ek praat nou twee ander tale tot ‘n goeie vlak praat sal ek suksesvol voel. Dan sal ek weer na Sweeds draai en ek het reeds veel Sweedse maatjies.

Ek lees aanlyn dat veel verskillende mense ‘n Afrikaans Duolingo wil hê en ek dink dit word ontwikkel maar soos altyd met hierdie taal is daar probleme. Dis ‘n teleurstelling maar geen verassing dat sommige mense heeltemal teen die voorstelling staan nie.

Op daardie punt bo, soos ek op so veel kere in die verlede geskryf het, my pogings om na ander Afrikaans sprekers te soek, laat my voel asof ek trek my tande uit. Waar vind jy mense wat belangstel? Die aanlynse koerant is lyfstyl tydskrif vir mense in die buiteland vol gesindikeerde nuus uit die tuisland en kommentare oor resepte. Die Meetup groepe is óf stil óf vol mense wat braaibuddies wil vind. Gumtree is ewe stiller. Groepe vir die aanleer van vreemde tale bevat presies niemand wat belang stel nie. Londen het ‘n groot gebrek aan Afrikaans sprekers. Ek vind hulle nêrens wanneer ek soek nie.

Jammer ook daar’s geen foto’s in hierdie pos nie.

Net nuus

My huidide gunsteligine app is NetNuus wat ‘n vriend onlangs vir my gesê het.

NetNuus
NetNuus, gratis Afrikaanse nuustakkies

Ek sukkel met apps soos Duolingo want ek gee te vinnig op en ek hou nie daarvan om met ‘n app te leer, maar hierdie een laat my Afrikaans lees en verbeter deur nuwe woordeskat te lees. Daar is, na my mening, baie min goeie Afrikaanse apps wat beskikbaar is en die koerante het nou ‘n betaalmuur. Vat ‘n kiekie, lees en werk die betekenis uit as moeilik, herhaal die nuwe woorde in verskillende sinne om reg to onthou.

Dinge oor die webblad

Dikwels toe ek skryf weet ek dat niemand sal lees of ‘n kommentaar sal los nie. Ja, ek weet goed. Dis g’n probleem nie want ek skryf vir myself en ek wil nie veel doen om hierdie te bevorder nie so kry ek wat ek verdien. Dis seker stiller as in die verlede maar soos ek dikwels skryf, ek dink die blog toneel het uit gesterf saam met Nokia en 2G – te veel woorde, te min foto’s.

Ek teken in vanoggend by een van my e-pos addresse wat ek selde lees en daar sit ‘n e-pos van ‘n leser in Suid-Afrika wat per geluk die blog gevind het. (Tik “Afrikaans blog” in Google en ek is glo vyf op die lys.) Sukses! Baie dankie. Dit laat my onthou hoekom ek hierdie skryf. Dis goed om vir jouself te skryf maar ‘n bietjie terugvoer word altyd baie gewaardeer.

Gevolglik kan jy nou ‘n nuusbrief ontvang, kyk regs.

Hoe ons op skool geleer het

‘n Vriend kom onlangs terug van ‘n kort verlof in Suid-Afrika om by familie te kuier en met ‘n klompie tweedehande Afrikaanse boeke. Hierdie is gewoonlik baie goedkoop op verkoop want minder en minder mense elke jaar wil koop. Ek hou baie van hierdie boeke, dis die tipe geskenk wat ek baie waardeer en seker meer as duurder of nuwe geskenke. Vir my, gee dit ‘n geleentheid om na die verlede te kyk.

Onder die klompie is Fiela se Kind, ‘n moderne klassiek van Afrikaans wat ek nog nooit gelees het nie maar ek ken sy reputasie. Hierdie kopie kom uit skool biblioteek in die laat 1980s en vroeë 1990s, ver in die verlede toe ek ook op skool was. Ek het nogsteeds ‘n paar boeke van my skooltyd waarin ek ook notas met potlood geskryf het. Ek lees nou my handskrif en ek verbaas my beide hoeveel my handskrif verander het en hoeveel dit nog baie soortgelyk is. In hierdie boek is hul handskrif so netjies en klein soos ‘n konsienseuse kind s’n.

Field se Kind
“Field se Kind”

Deesdae gebruik leerlinge teknolgie soos skootrekenaars en tablets en alle leerstof word aanlyn gepubliseer en versprei. Ons almal onthou toe ons met ‘n biro notas skryf en lyne onder woorde en uitdrukkings streep. By die werk skryf ek met ‘n pen in ‘n notaboek maar miskien is die rede dat die staatsdiens weier om vir ons ‘n tablet te gee sodat alles geskryf en dan getik is.

Persoonlik hou ek daarvan om met ‘n pen te skryf en om my en ander mense se handgeskrewe teks te lees. Jy leer oor die skryfer, of miskien is dit meer akkuraat om te sê jy begin dink oor wie die skryfer in die werklikheid is. Jy let op wie se handskrif lyk pragtig en slim, en wie s’n is onleesbaar of morsig. Ek hoop mense hou van myne so veel soos ek doen ten spyte van die feit dat ek nie aangesluit handskif kan doen nie – ek skryf byna soos ‘n seuntjie!

Field se Kind met handgeskrewe notas
‘n Bladsy van “Field se Kind” met handgeskrewe notas

Toe ek Afrikaans begin leer, stuur my ouma in Johannesburg vir my ‘n oud woordeboek wat aan die dogter van haar vriend besit het en sy het haar naam op die kant van boek geskryf. Ek ken haar nie maar as ek my Afrikaanse roman skryf sal ek haar naam aan die heldin gee.

Nou lees ek die boeke en die name van die studente wat amper dertig jaar gelede hierdie boek geleen het. Waar is hulle nou? Onthou hulle die keer toe hulle die roman moes lees? Duisende myle weg en veel jaar later leef voort hul name hier in my Afrikaanse boeke versameling.

Die weg hoe ons lees, het verander

Ek lees onlangs ‘n artikel in ‘n gratis Londense koerant wat my oor moderne joernalistiek laat dink het en die tipe nuus ons as lesers wil lees. Ek gee nie ‘n skakel aan die artikel vir klaarblyklike redes nie maar glo my as ek sê dit was so soetsappig, stroperig en gemaksugtig van die joernalis wat ek en ‘n vriend het daaroor hard gelag. Dit verbaas my dat só ‘n artikel gepubliseer kan word en hoekom die joernalis dink dit ‘n goeie idee was om in hul eie naam te skryf. Kwaliteit het beslis afgeneem.

Wat merkbaar is, is hoe joernalistiek verander het – en terselfdertyd hoe ek besef hoe oud ek word. Media word meer sosiale media met ‘n idee van burger joernaliste – ek dink hulle noem hulself vryskut. Wat in die verlede nuus, opinie en ontleding was en wat verduidelik en konteks gee word nou deur gevoelens – dié van beide die joernalis en die leser – vervang. Die leser begin glo hul veronderstellings en kommentare is nou so belangrik soos die skrywer se ontleding. Die tipe onderwerpe wat ek wil leer is nie die tipe onderwerpe waaroor koerante wil skryf nie. Jy lees of nie net wat hulle publiseer.

Die rol en vereistes van skrywers ook verander. Hoe maklik dit word om die leser te bereik hoe meer die kwaliteit en styl verander en word verloor. Mense skryf gratis vir aanlynse weergawe van koerante wat nodig het veel meer artikels dat jy lees meer en meer gesindikeerde en vertaalde artikels. Die bedrukte koerant begin verdwyn en word webblaaie en Facebook blaaie met ‘n gemeenskap lesers en die geleentheid van advertensie. Die leser stuur skakels aan hul vriende en versprei die koerante se skriftes oor die hele wêreld gratis. In die laas paar jaar het Die Stem en The South African Times gevou en The South African is nou net ‘n webblad wat ‘n jammer is want ek het altyd geniet om Dinsdagoggend ‘n kopie op te tel as ek werk toe loop.

Toe ek begin blog het was die blog toneel baie besig. Daar was ook die potgooi okes wat elke week hul gedagtes vir die wêreld uit gegooi het, mense vol persoonlikheid. Toe was daar omstrede oor die woord potgooi tussen Afrikaanssprekendes en Nederlandssprekendes. Ek onthou nie die redes hiervoor nie, maar nou die woord podgooi word gebruik.

Ek beskou myself nie as joernalis of skrywer nie. Ek is ‘n leerder van Afrikaans en ek skryf vir my die geleentheid om nuwe woorde en grammatika te oefen wat ek onlangs geleer het. Om myself uit te druk in ‘n vreemde taal is ‘n groot uitdaging en ek skryf nou net vir myself op ‘n Afrikaanse blog toneel van stilte sonder belangstellende lesers en skrywers.


Ek het geen foto vir hierdie pos nie.

Boere op die aardsdrempel

Ek lees hierdie week Afrikaans boere in Argentinië op The South African webblad oor ‘n nuwe fliek oor hierdie gemeenskap. Die fliek lyk interssant so hopelik sal dit beskikbaar wees om aanlyn af te laai. Ek twyfel my plaaslike bioskoop sal dit vertoon so dis ‘n DVD om te koop.

Dis ‘n storie wat veel mense interesseer. Dis inspirering om te lees oor ‘n afgeleë groep wat aan hul kultuur en oorsprong vashou. Ek sukkel om die sprekers in die video te verstaan weens hul aksent. Dit klink verder van moderne Suid-Afrikaanse aksente as dié wat ek dikwels hoor. Wys hierdie die invloed van die Spaanstalige land of die oorblyfsels van ‘n argaïese aksent? Of is ek net heeltemal verkeerd?

Ek het oor die gemeenskap in ensiklopedieë gelees toe ek in 1998 begin leer het. Destyds stryd Encyclopaedia Britannica teen Microsoft se Encarta om die grootste te word, die onoffisiele bron van alle kennis. Hierdie inligting was taamlik maklik om te vind vir ek as nuuskierige leerling wat alles oor die taal en sprekers wou uitvind. Hierdie was ‘n paar jaar voor Wikipedia verskyn het waarna ons altyd verwys as ons is onseker. (Toe het beide ander verdwyn en oorleef slegs in artikels oor hulleself op Wikipedia.)

Onegelukkig is die enigste boek, Colonia Boer, an Afrikaner Settlement in Chubut, Argentina, baie duur. Ek sou dit gekoop het toe dit net ‘n bietjie duur was, nie belaglik duur nie.

Twee ander groepe uit getrek na die oorlog om nuwe geleenthede te vind en om die Britse bewind te ontsnap. Boer Settlers in the Southwest vertel oor vertrekkers in Texas en Meksiko. The Boers in East Africa vertel oor ‘n groep wat Eldoret in Kenia gebly het. Ek dink ek het gelees dat dié in Kenia joiners was wat Suid-Afrika moes verlaat (miskien het ek só in Mark Behr se of Stephen Taylor se Livingstone’s Tribe gelees) en het uiteindelik terug na Suid-Afrika gegaan. Niemand stel groot belang in hulle nie, ‘n bietjie soos die nasate van die Dorsland trekkers wat in die 1920s Angola uiteindelik verlaat het.

Dit herinner my ook na Riccardo Orizio se uitstekend Lost White Tribes, veral die hoofstuk oor die Basters in Namibië wat nog trots op Afrikaans is. Daar is ‘n geleentheid vir hierdie groepe, en ander groepe, om mekaar te ondersteun noudat teknologie bestaan wat ons met mense op die aardsdrempel te kommunikeer. Mense aanlyn skryf hoe hulle die mense in Argentinië help maar verdien die uithmees meer aandag as die plaaslik? Ons hang af van die internet, en veral sosiale media, vir om iets nuuts te leer. Mense wil weet en deel in iets groot neem maar ontbreek die nuuskierigheid om op ons eie na te vors.

My belang in hierdie groepe is taal, veral minderheid taal in ‘n gebied van ‘n oorheersende taal en nie in spesifiek Afrikaner se kultuur in die buiteland nie. Ek waardeer dat minderheid tale sonder hul kultuur sukkel om lewend te bly. In die fliek lyk dit bly hulle trots op hul oorsprong maar het die taal onder die jonges verloor. Ek dink mense stel dikwels ‘n groter belang in kollektiewe geheues en geskeidenis as in taal. My belang in taal sluit nie-blankes binne in saam met blankes, hoe hulle praat en hoe hulle dink hieroor.

Is die geskeidenis en ervaring van die gemeenskap in Argentinië ‘n metafoor of aanduiding vir die toekoms van Afrikaans as ‘n lewende taal van miljoene in suider Afrika? Die jonge mense het verspaans so wat bly is die ouder mense en ‘n kollektiewe kultuur en identiteit. Is hierdie dalk ‘n moontlikheid wat vir Afrikaans wag?

In die toekoms, wie gaan Encarta opspoor?

Niks om oor te skryf nie

Ek sukkel op die oomblik om onderwerpe te vind, om oor te skryf. Wel, ek het een goeie onderwerp waaroor ek wil skryf maar dis lank en ek dink om die artikel na ‘n die gratis koerant in te dien as dit goed genoeg is. En as ek dit in die waarheid skryf, so ek moet nie vertraag nie.

Ek het voorheen geskryf oor hoe ek ander sprekers wil vind maar my pogings met Suid-Afrikaanse sosiale groepe in Londen het tot dusver tot niks gelei nie wat ‘n teleurstelling was maar was nie ‘n groot verrassing nie. Ek dink veel ex-pat groepe het dikwels ‘n fokus op “rugby, braai en rugby trui” maar ek stel belang in tale.

Miskien sal ek meer sukses hê indien ek nou die ander, nie-Suid-Afrikaanse groepe vra of daar enige sprekers is onder die groepe vir mense wat vreemde tale praat. Daardie tipe groepe word natuurlik nie so gesluit aan eksterne belangstellendes nie.

‘n Paar week gelede het ek en ‘n paar Suid-Afrikaanse vriende ‘n soort Afrikaanse nag gehou toe ons almal net Afrikaans vir die hele aand praat. Daardie was ‘n goeie geleentheid om te oefen en dit is beslis makliker om te reël as om Suid-Afrikaanse groepe vir hulp te vra.

Veel Engelse Suid-Afrikaners sê dat hulle nou veel meer Afrikaans in Londen praat as toe hulle in Suid-Afrika was. Dit word ‘n tipe geheime taal sodat ander mense nie kan verstaan nie maar persoonlik wil ek nie onbeskof oor ander mense wees nie wat verstaan nie. Taal vir my is oor kommunikasie met ander mense en ek wil nie mense vervreem nie.

Afrikaans het alreeds genoeg negatiewe konnotasies oor homself. Mense verdink gewoonlik dat jy onbeskof oor hulle wees as jy skielik Afrikaans of ‘n ander taal begin praat. Ek wil vir almal oor die taal sê maar dis reeds moeilik met Suid-Afrikaners so weet ek min hoe mense belangstel.

Een van my oom se kinders bly al ‘n paar week lank in Londen en ek het alreeds vir haar gesê dat sy haar Afrikaans moet oefen voor ons ontmoet. Sy vermoed my Afrikaans is beter as haar s’n (dis waar, ek praat veel beter) maar soos almal wat vreemde tale praat, moet jy enige geleentheid gryp en oefen, en moenie oor die foute omgee nie. Hoe verduidelik jy vir mense dat hulle nie bang moet wees oor om een van hul land se tale te probeer praat nie?

Nog ‘n jaar in Afrikaans

Gister ontmoet ek ‘n Afrikaans vriend vir ‘n bietjie lunch en tee en dit was goed om ‘n kans te hê om oor Afrikaans te gesels. Deesdae praat ek amper geen Afrikaans nie en dit laat my terug oor die afegelop jaar kyk en dink oor hoe ek Afrikaans probeer om te gebruik.

Ek het boodskappe aan ‘n paar Meetup groepe gestuur maar het geen sukses gehad nie. Ek wag op ‘n lid van een groep te word en die ander groepe is baie stil of dood. Ek vermoed nou daar’s baie min mense wat in Afrikaans belangstel, veral onder jonger mense. Die ouder mense het na die voorstede verhuis en het nou kinders en het gewoonlik ‘n bietjie verbrits – kry burgerskap en ‘n kring Londense vriende ensovoorts.

My vriend het nou ‘n seuntjie en is weer swanger en ons gesels oor die onderrig van die taal aan ‘n jong kind. Afrikaanse ouers in die buiteland is soms ‘n biejtie vreemd na my mening want hulle aandwing dikwels nie op die onderrig van die taal aan hul kinders nie so sê my vriend. Ek ken meer mense wat Afrikaans nie aan hul kinders geleer het as dié wat só gedoen het nie. Sommige hou miskien nie van hul moedertaal nie, sommige dink dit gee geen voordeel as hul kinders praat nie, sommige dink dis net makliker om na Engels te verwissel. Ek weet nie die redes nie.

Hierdie staanpunt lyk baie vreemd; veel mense in Brittanje praat hul moedertaal, dikwels ‘n kleiner taal, met kinders by die huis maar die kinders praat Engels soos hul moedertaal. Hierdie kinders is nie deurmekaar nie. My vriend wil hê dat haar kinders Afrikaans praat so gesels ons ‘n bietjie daaroor. Ek sê altyd dis goed vir kinders om die geleentheid te kry om ‘n ander taal van kleins af te leer ken.

‘n Ander ding waaroor ons gesels is die blog toneel. ‘n Paar jaar gelede was daar veel blogs en bloggers, mense soos ek wat oor hul nuus en gedagtes in Afrikaans skryf en deel met die internet. Nou blog min mense – of ek vind baie min blogs veral in Brittanje. Ek merk hoe mense begin blog en dan skielik gee op blog. Gewoonlik as ek hul blog gevind het, het hulle reeds veel poging gemaak om hulself te bevorder deur verskillende sosiale media, tags en hashtags, skakels aan die populêre webblaaie en blogs.

Ek verstaan nie hoekom hulle verdwyn so vinnig soos hulle verskyn het nie. Dis dieselfde met al blogs oor enige onderwerp; hulle vlam kortliks soos ‘n meteoor voor hulle uit brand. Het hulle net nou besef dat die blog sal nie immer groei nie? Het hulle nie geweet dat hulle baie besig sal wees as hul leserskap wil behou nie? Het hulle in die werklikheid niks om te sê nie? Sou hulle verkies om populêr aanlyn te word – ‘n internet persoonlikheid en eienaar van ‘n gewild webblad – dan om ‘n kampvegter vir die taal te word? Dit pla my want ek geniet om ander Afrikaans skriftes te lees so wanneer hulle verdwyn verloor ek ‘n webblad waarvan ek hou.

Ek blog nou al agt jaar lank en die blogosfeer is baie stil. Min mense besoek en minder mense los kommnetaars. Ja ek is ‘n bietjie teleurgestel maar op die ander hand skryf ek vir myself. Dis ‘n weg om te oefen. Dis amper die enigste geleentheid ek het om die taal te gebruik voor ek alles begin vergeet.

Deur te skryf bydra ek na die Afrikaanse geskrifte? Die antwoord is beslis nee so wonder ek hoe ek voordeel. Soms voel ek soos ‘n ruimtetuig wat in die uitgestrekte ruimte vaar en elke af en toe saai ek ‘n eensame gereelde ping uit om ander Afrikaanse lewe te vind. Ek sê nie dat my blog soos die Voyager Goue Plaat is nie maar soos Voyager tot dûsver beantwoord niemand.

Min sukses

Ek het vroeër geskryf oor my pogings om ander Afrikaanssprekers in Londen te vind. Ek het boodskappe aan ‘n paar Meetup groepe gestuur aangesien dit blyk amper die enigste weg te wees vir mense om sosialisering te organiseer; dis te vreemd om nuwe mense op Facebook te probeer om te ontmoet.

Ongelukkig is twee groepe baie stil of dood. Ek het terug gehoor van die ander wat die mees besig is en wag nou om ‘n lid te word sodat ek kan vra of iemand belangstel. Ja, alles is baie gekompliseerd en ek verstaan hoekom mense ten slotte opgee.

Die Suid-Afrikaanse koerant in Londen het onlangs verander en nou publiseer geen Afrikaans nie. Eintlik die koerant lyk nou meer soos ‘n vroulike lyfstyl tydskrif vol gesindikeerde nuus en artikels oor restaurante. Okei miskien is ek ‘n bietjie ru maar dis baie frustrerend as jy entoesiasties vir die taal is.

Ek dink elke jaar skryf ek oor hoe ek hierdie jaar nuwe mense wil vind en elke jaar vind ek niemand. Miksien maak ek die verkeerde tipe poging, soek in die verkeerde plek en dan volg ek nie die spore op nie. Die blogosfeer lyk nou baie stil – of miskien stel niemand belang in myne nie, die bliksems! Intussen sal ek net aanhou leer en lees soveel soos ek kan vind. Een dag sal ek dalk nodig hê om dit te praat.

Op soek na Afrikaanssprekers

Elke paar maande dink ek oor hoe ek nuwe geleenthede kan kry om Afrikaans te praat. Dis goed om te lees en te leer maar sonder om te praat verloor ek my woordeskat. Toe ek laas met Afrikaanssprekende vriende uitgehang het, het ek min Afrikaans gepraat. Soms voel jy dis net makliker om net Engels te praat sodat almal kan verstaan.

So, hoe vind jy ander sprekers in ‘n stad? In teorie is die antwoord die internet. ‘n Bietjie soos internet dating is daar webblaaie waarop jy kan (weer, in teorie) ander mense wat dieselfde stokperdjies het so as jy van rekenaar spele hou of wil ander perdryers vind kyk jy op Meetup byvoorbeeld.

Die probleem is dat Afrikaans ‘n klein taal is. Dis maklik vir leerders van Spaans byvoorbeeld, dis ‘n wêreld taal vol leerders uit elke land en in elke stad. Afrikaans is klaarblyklik nie so populêr nie en jy vind selde ander leerders. Dus soek jy op Suid-Afrikanase kuierplekke soos die koerant en die sosiale groepe vir ex-pats.

Die probleem soos ek op veel keer gesê het, is dat in die buiteland Suid-Afrikaanse kultuur uit braai, rugby en rugbytrui bestaan. Ek probeer nie om lid van hierdie groep word nie; ek kyk soms rugby of braai met Suid-Afrikaners maar ons is vriende en ander nie-Suid-Afrikaners kom saam. Nee, ek dink mense erken dat ex-pat groepe ‘n spesifieke rol het vir dié wat ver van hulle land is en jy sou ‘n bietjie vreemd lyk as jy vra om aan te sluit. Ek probeer nie om Suid-Afrikaner te wees nie – ek is nie, dis my pa wat uit die land kom – en soms toe ek met Suid-Afrikaners gesels het, voel ek dat hulle ‘n bietjie suspisieus oor my motiverings is. My motivering is net om Afrikaans te praat en te verbeter.

Daar’s ‘n paar Suid-Afrikaanse sosiale groep in Londen wat ek gevind het so skryf ek ‘n boodskap en verduidelik dat ek ander sprekers soek en vra of miskein het hulle lede (of ken hulle mense) wat dalk kan help. Ja, dit voel baie soos internet dating met jou eerste boodskap en jy wil hê nie dat jy baie vreemd lyk nie. ‘n Kort boodskap wat hulle uitnooi om te beantwoord. As jy soek nie, vind jy nie. Ek wag nou tot om terug te hoor.

The End of Apartheid

Vandag het ek na The End of Apartheid tentoonstelling in Shoreditch gegaan, waarooor ek in The South African gelees het. Ek het nie besef dat vandag, 27 April, die twintigste verjaardag van die eerste vry en veelrassige verkiesing is.

The End of Apartheid
The End of Apartheid

Ek was gelukkig om saam met Grant Fleming, die fotograaf, te gesels. Hy het vir my gesê oor sy pogings om die tentoonstelling te hou, oor hoe hy duisende foto’s geneem het en dus moes deur alles kyk om te besluit watter foto’s hy gaan vertoon, ‘n bietjie oor die legendariese Bang Bang Club gesê en hoe teleurgestel hy was met die fliek oor hulle veral aangesien die boek so goed is. Hy sê dat sy mees bermoede foto, dié bo, hy het met net ‘n gewone kamera geneem en nie ietsie spesiaal nie.

As nie-Suid-Afrikaner het ek nie gaan stem nie en ek het destyds die verkiesing op die telivisie en in die koerante gevolg. Die foto’s van die lank rye mense wat wag om te stem is baie beroemd. Mense was bang oor die moontlikheid van geweld en ek onthou ‘n vriend se pa het die voorsien. Natuurlik was ek baie gelukkig dat hy so verkeerd was.

My eerste besoeke aan Suid-Afrika was in 1991 en 1993 om by my pa se familie te kuier. Ek was ‘n tienaar en ek onthou hoe trots familielede was aangesien Suid-Afrika nie meer ‘n geïsoleerde land gaan wees nie. Hulle kon sê hulle is Suid-Afrikaners sonder om gekritiseer te word.

Twintig jare voel so ver in die verlede en jy sien byvoorbeeld hoe anders die mode was soos die klere en haarstyle. In twintig jare van nou af gaan ons ook dieselfde oor nou dink. Maar die groot verskil is hoe mense se idees en gesindhede verander het. Hoekom het sekere idees vir so lank bly lewe?

Hierdie week vind die verkiesings plaas en veel Suid-Afrikaners wat ek ken, beplan om na die Hoë Kommissie in Trafalgarplein te kom stem. Net soos in 1994 sien jy lank rye mense, maar hierdie keer so nie lang soos in 1994 nie. Dis nie ver van my kantoor nie so gaan ek kyk. Dis belangrik vir hulle om hul nasionale plig te doen waarvoor so veel mense geveg, betoog en gehoop het.

As jy in die area is gaan hierdie indrukwekkende versameling foto’s sien.

Praat Afrikaans in Leeds

Vandag moes ek Leeds toe met werk gaan want ons het ‘n groot kantoor in die stad waar my hele span gebaseer is. Ek was student op die universiteit – en nie op die metrpolitaanse universiteit nie – so is meer as bly om te gaan besoek. Sommige kollegas in Londen is nie lus om te gaan nie maar ek is altyd bereid om te gaan veral as dit bedoel ek kan minder werk doen weens die lank rit!

Hierdie keer het ek die geleentheid om Afrikaans te praat, een ding wat ek nooit voorheen in Leeds kon doen nie. Ek het planne gemaak om Frédrik te ontmoet, die Sjineser wat homself Afrikaans leer,. Toe hy op Kerfees on Londen was het ons ‘n bietjie uitgehang en hy is tans student ook op die universiteit.

Ek het ‘n paar oud Afrikaans koerant om vir hom te gee – Die Stem was ‘n gratis Afrikaans koerant in London wat ongelukkig in 2008 gevou het, en Die Republikein uit Namibië. Hopelik sal hy geniet om te lees.

Dit was baie goed om die geleentheid te kry om saam met ‘n ander spreker te praat. Sy Afrikaans is baie indrukwekkend so kan ons maklik gesels. Dit was snaaks om in ‘n koffiehuis te sit en te gesels. Leeds is nie Londen nie, dis baie anders en jy hoor minder vreemde tale. Daar’s seker veel mense wat byvoorbeeld Hindi en Oerdoe in Leeds praat, maar die kleiner tale is selde te hore.

Op die trein het ek ‘n paar e-posse aan Evgeny in Rusland gestuur. Hy’s ook ‘n leerder en, ek dink, hy praat die beste Afrikaans wat enige leerder wat ek ken. As jy met ‘n ander leerder praat of skryf is daar ‘n groot kans dat jy ‘n baie soortgelyke kennis van die taal het. Jy het dieselfde boeke gebruik en het die dieselfde ervarings gehad. Jy gebruik amper seker dieselfde app op jou slimfoon. Dus is jou woordeskat, en miskien ook jou aksent, baie soortgelyk. Jy het ook soortgelyke beperkings op jou kennis, jy kan nie alles uitdruk nie so dink jy hoe dit in ‘n verskillende weg te sê.

‘n Paaar weke gelede het ek Benny Lewis van Fluent in 3 Months hoor praat – ek sal daaroor skryf – en hy het ‘n paar (okei meer as net ‘n paar, veel) interessante dinge gesê oor hoe om tale te leer. Hy sê dis belangrik om van die eerste dag te begin oefen. As jy nie al die woorde ken nie, dink hoe jy jou idees en gedagtes in ‘n verskillende weg kan sê. Ek dink hierdie stukkie raad is baie belangrik. As leerders ken ons nie alles nie maar ons kan maklik met mekaar kommunikeer en hê dat ons verstaanbaar in ‘n verskillende taal is.

Ek het nie onlangs genoeg Afrikaans gepraat nie so was dit lekker om terug na Leeds toe te gaan, die stad waarin ek Afrikaans begin leer het, en uiteindelik praat dit. Hoe meer ek praat, hoe meer wil ek praat.

Die Lae Lande

Ek maak nou planne om weer in die komende maande na België, Luxemburg en Nederland toe te gaan en ek word nou opgewonde. Dis vir die gewone rede en dit gaan goed wees om vriende weer te sien en om in gesproke Nederlands te hoor. Dit lyk dat ek vir ‘n paar ure in Amsterdam gaan bly so hierdie keer wil ek die Rijksmuseum besoek.

Saterdagaand het die BBC Salamander uitgesaai, ‘n Nederlandstalige misdaad-speurder program uit België. Ek het baie geniet om Nederlands te hoor, dis so selde dat ‘n mens dit op televisie of in flieke hoor.

Op die oomblik is Skandinawiese misdaad televisie baie populêr, die sogenoemde Scandi-noir. Persoonlik raak ek baie gatvol om altyd daaroor te lees; dis ‘n lui en middel-klas ding om te sê waarvan jy ‘n fan is – veral as jy internet dating profiele lees, wil al die vroue hulself daarmee assosieer. Miskien is dit die alomteenwoordige gebruik van die voorvoegsel Scandi op enige geleentheid in amper enige artikel in die koerante wat my pla. Die programme wat ek gesien het is goed maar dit lei tot ‘n ander probleem dat mense begin praat asof hulle ‘n ekspert is, asof slegs Skandinawië uitstekende programme verfilm. Daar is soveel uitstekende televisie uit soveel verskillende lande en tale, nie net uit een deelte van Europa nie.

So wat het mense oor Salamander gedink? Die BBC wil beslis hê dat dit die nuwe Scandi-noir word. Dit was miskien ‘n bietjie stadig maar daar’s veel meer episode om te kyk. Ek het Twitter gelees en mense het gekla oor die tekort aan vroulike karakters daarin – wat heeltemal anders as Scandi-noir is, en dié is een groot rede vir die programme se gewildheid hier.

Die ander interessante ding was wat mense oor Nederlands dink. Dis nie ‘n groot taal nie. Mense op Twitter het grappies gemaak maar terselfdertyd sien jy wat mense dink. Dit herinner my aan elke keer ek ‘n vreemdetaal klas neem. Mense sê trots hoe hulle ‘n paar vloek woorde ken en dan grinnik hulle. ‘n Paar mense is deurmekaar dat Frans nie die taal is nie. ‘n Paar skryf hoe hulle nou vloek woorde in Nederlands asook Deens en Sweeds ken.

Ja, ek het op veel kere hieroor gekla en daar’s niks ons kan daarmee doen nie. Op die ander kant, ken ek nou die Afrikaans woord vir salamander, koggelmander.

Die Sondvloed en Noag se ark

Soos ek vroeër geskryf het, stel ek ‘n groot belang in die Akkadiese en Babiloniese kulture en taal en in die Assiriese ryk en hierdie naweek het ek na die British Musuem toe gegaan om weer na die artefakte en ander goede te kyk.

Die Ark steentjie in die British Museum
Die Ark steentjie in die British Museum

Die rede vir hierdie besoeke, behalwe die feit dat ek ‘n bietjie amateur Assiroloog is, is dat Vrydag ek ‘n in die koerant gelees het oor nuwe navorsing by die British Museum oor die Sondvloed wat glo verwant aan die oorsprong van die verhaal van Noag se ark is. ‘n Nuwe steentjie, die Ark steentjie, is onlangs gevind en getolk en nuwe besonderhede oor die ark of boot in die beroemde storie wat in die Bybel en die Assiriese mitologie verskyn, aan die lig gekom het.

Dit is belangrik om te onthou om dit reg te verstaan. Die bedoel nie dat dit beproef dat Noag se ark of die Sondvlode plaasgevind het nie. Daar is streng soortgelyke tussen die verhale oor Sondvloed en Noag se ark en antieke kulture het idees en gelofte uit ander kulture geleen. Dit nóg verseker nóg nie verseker dat beide verhale waar is nie. Dit is een bron wat meer inligting gee wat die twee stories komplement.

Die steentjie lyk onmerkvaardig, ‘n stukkie klei wat kleiner as ‘n selfoon is net soos die veel ander Akkadiese skrywes. Die wigskrif is baie klein geskryf, ek sukkel om die karakture te sien en ek kan beslis nie lees nie. Soveel kennis is hierop geëts en ongelukkig het ‘n paar stukkies weggebreek so op ‘n paar lyne is die teks onvolledig. Miskien het mense oor die eeue daarmee bemoei wat verduidelik hoekom informasie nou verloor is.

Hierdie artikel het ‘n baie interessante punt gemaak oor hoe hulle dit gedateer het:

The tablet was written during the Old Babylonian period, broadly 1900–1700BC. The document was not dated by the scribe, but from the shape and appearance of the tablet itself, the character and composition of the cuneiform and the grammatical forms and usages, we can be sure that this is the period in which it was written. It was composed in Semitic Babylonian (Akkadian) in a literary style. The hand is neat and that of a fully trained cuneiform scribe. The text has been written out very ably without error and for a specific purpose; it is certainly not a school practice tablet from a beginner, or anything of that kind. It measures 11.5cm by 6cm and contains exactly 60 lines.

Hierdie is ongelooflik, hoe geleerde hulle kennis gebruik het om dit uit te werk deur spesifieke aspekte te verstaan. As jy oor die oorsprong van Afrikaans lees, leer jy hoe huidige taalkundiges hulle kennis gebruik om aspekte oor die geskeidenis van Afrikaans te verseker of verstaan. Ek begin nou wens dat ek as jong besluit het om ‘n taalgeleerde te word. Hierdie onderwerp bekoor my nou.